Zdzisław Szumbarski ps. „Kali”

12 lipca 1919 – 27 grudnia 1943

Żołnierz Związku Walki Zbrojnej (ZWZ Stalowa Wola)
Żołnierz dywersyjnego Korpusu Zachodniego Armii Krajowej (AK Obwód Nisko–Stalowa Wola)
Żołnierz oddziału NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysiężniaka (NOW Okręg Rzeszowski „COP”)

Zdzisław Szumbarski urodził się 12 lipca 1919 roku w Dąbrowie Górniczej na Śląsku. Był synem Wojciecha i Marianny. Miał młodszego brata Żytomierza (był też żołnierzem NOW-AK ps. „Ziuk”).

Niemiecka okupacja

W 1940 roku, wyniku zawirowań wojennych przybył z rodziną do Stalowej Woli (woj. lwowskie, obecnie woj. podkarpackie). Tam wkrótce rozpoczął pracę w niemieckich zakładach zbrojeniowych „Hermann Göring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola”, przemianowanych później jeszcze w „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola” (przedwojenne Zakłady Południowe – Centralnego Okręgu Przemysłowego).

Konspiracja antyniemiecka

W Stalowej Woli Zdzisław nawiązał kontakty z antyniemieckim podziemiem i został żołnierzem ruchu oporu. Początkowo był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), a później służył w dywersyjnym oddziale Korpusu Zachodniego, wchodzącego w skład Armii Krajowej w Stalowej Woli. W grudniu 1943 roku podczas fali aresztowań żołnierzy Korpusu Zachodniego opuścił wraz z bratem Żytomierzem Stalową Wolę. Obaj udali się na tzw. Zasanie do bazującego tam partyzanckiego oddziału NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysiężniaka, który w tym czasie przyjmował spalonych i zagrożonych aresztowaniem żołnierzy Obwodu Nisko-Stalowa Wola Armii Krajowej.

Zginął w obławie

Zdzisław Szumbarski zginąl 27 grudnia 1943 roku wraz z bratem Żytomierzem oraz ośmioma innymi żołnierzami ze Stalowej Woli podczas niemieckiej obławy na wioskę Graba koło Jarocina (woj. podkarpackie). Tam podczas Świąt Bożego Narodzenia bazował oddział „Ojca Jana”, na który natrafili Niemcy i rozegrała się dramatyczna walka. Więcej o tym dniu TUTAJ.

Ekshumacja

31 października 1945 roku Zdzisław Szumarski został ekshumowany z grupą ośmiu partyzantów ze zbiorowej mogiły w Grabie i przeniesiony został 1 listopada 1945 roku i pochowany po uroczystym pogrzebie w nieukończonych piwnicach przyszłego Mauzoleum Żołnierzy Konspiracji na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.

Cześć Jego Pamięci!

MW / MKDAK

źródło: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Stalowa Wola „1937–1945”. Praca zbiorowa „Oddali życie za Polskę – Żołnierze i dowódcy Armii Krajowej Obwodu Nisko–Stalowa Wola”, fot. Archiwum D. Garbacza.

© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!

aktualizacja 12.7.26