Rozwadów | Strona 2 | Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)

13 sierpnia 1944 r. ekshumowany został Zygmunt Kajzer ps. „Mały” – żołnierz Kedywu AK Obwodu Nisko-Stalowa Wola

Zamordowany przez Niemców w lipcu 1944 r. Zygmunt Kajzer ps. „Mały” po wycofaniu się Niemców został ekshumowany z terenu byłej siedziby Gestapo w Nisku i przeniesiony został na Cmentarz Parafialny w Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli). Początkowo spoczął w jednym grobie z poległym w maju 1944 r. dowódcą Kedywu Stanisławem Bełżyńskim ps. „Kret”. Później Zygmunt Kajzer został ponownie ekshumowany, aby ostatecznie spocząć w Mauzoleum Żołnierzy Konspiracji w Stalowej Woli.

11 sierpnia 1904 r. urodził się niezłomny Rudolf Golik ps. „Zagłoba” – żołnierz ZWZ, AK i WiN

W czasie niemieckiej okupacji był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej i następnie Armii Krajowej w Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli). Po wojnie z Niemcami dołączył do antykomunistycznej WiN, za co był w PRL więziony i brutalnie represjonowany przez komunistów. Nigdy nikogo nie zdradził. Nie dożył wolnej Polski, zmarł schorowany w 1972 roku.

9 sierpnia 1945 r. żołnierze NZW zlikwidowali byłego żołnierza AK i konfidenta Stanisława Prajsa ps. „Pirat”

W czasie niemieckiej okupacji był pracownikiem niemieckich zakładów zbrojeniowych „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola” oraz żołnierzem Kedywu Armii Krajowej Obwodu Nisko–Stalowa Wola. W 1944 roku został aresztowany podczas niemieckiej obławy i, aby ratować życie, zdecydował się zdradzić swoich kolegów z AK. Kilka tygodni później na Podkarpacie wkroczyły wojska sowieckie, a Niemcy, wypierani przez Armię Czerwoną, rozpoczęli odwrót na zachód. Sytuacja z przejściem frontu sprawiła, że sprawa Prajsa chwilowo zeszła na dalszy plan. Jego zdrady nie zapomniało jednak polskie podziemie niepodległościowe, które po reorganizacji swoich struktur doprowadziło do rozliczenia zdrajcy.

1 sierpnia 1944 r. w godzinie „W” do Stalowej Woli wkroczyła sowiecka Armia Czerwona

Gdy 1 sierpnia 1944 roku w godzinę „W” Armia Krajowa rozpoczęła w Warszawie Powstanie Warszawskie, do Stalowej Woli wkroczyły pierwsze oddziały sowieckiej Armii Czerwonej. Doszło wówczas do pierwszych starć z zaskoczonymi Niemcami. Walki szybko objęły kilka rejonów miasta, a w ciągu kilkunastu godzin dotarły także do Rozwadowa. Następnego dnia podczas zaciętych walk spłonęło tam kilka budynków oraz ratusz na Rynku.

Nieudana akcja „Burza” w obwodzie „Niwa”

Do końca lipca 1944 roku Niemcy zdołali poważnie osłabić struktury Armii Krajowej w obwodzie niżańsko-stalowowolskim, rozpracowując i aresztując wielu żołnierzy. Większość oddziałów, osłabionych aresztowaniami i egzekucjami, nie była już w stanie podjąć działań przewidzianych w ramach akcji „Burza”. W Stalowej Woli AK nie udało się opanować ani miasta, ani Zakładów Południowych (COP). Mimo tak poważnych strat i problemów organizacyjnych żołnierze AK pod kierownictwem Kedywu zdołali samodzielnie wyzwolić przynajmniej jedną miejscowość – Rudnik nad Sanem.

Końcem lipca 1944 r. Niemcy rozpoczęli odwrót ze Stalowej Woli

Niemcy odnosząc klęskę na wschodnim froncie z nacierającymi od wschodu wojskami sowieckiej Armii Czerwonej, rozpoczęli końcem lipca 1944 r. rabować zakłady zbrojeniowe „Stahlwerke Braunschweig GmbH - Werk Stalowa Wola” (okupowane Zakłady Południowe COP). Niemcy na szybko rozpoczęli demontaż maszyn i wyposażenia nowoczesnych Zakładów Południowych (COP) otwartych zaledwie miesiąc przed niemiecką agresją na Polskę. Choć niemiecka okupacja Stalowej Woli zmierzała ku końcowi, Niemcy nie przestawali polować na żołnierzy polskiego ruchu oporu do samego końca okupacji.

21 lipca 1942 r. Niemcy przeprowadzili akcję likwidacji ostatnich Żydów w Rozwadowie

Latem 1942 roku na terenie okupowanej Polski Niemcy przystąpili do realizacji akcji „Reinhardt”, stanowiącej główny etap „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” (niem. Endlösung der Judenfrage) w Generalnym Gubernatorstwie. Jej celem była zagłada ludności żydowskiej poprzez deportacje do specjalnie utworzonych obozów zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince.