Kedyw

Nieudana akcja „Burza” w obwodzie „Niwa”

Nieudana akcja „Burza” w obwodzie „Niwa”

Do końca lipca 1944 roku Niemcy zdołali poważnie osłabić struktury Armii Krajowej w obwodzie niżańsko-stalowowolskim, rozpracowując i aresztując wielu żołnierzy. Większość oddziałów, osłabionych aresztowaniami i egzekucjami, nie była już w stanie podjąć działań przewidzianych w ramach akcji „Burza”. W Stalowej Woli AK nie udało się opanować ani miasta, ani Zakładów Południowych (COP). Mimo tak poważnych strat i problemów organizacyjnych żołnierze AK pod kierownictwem Kedywu zdołali samodzielnie wyzwolić przynajmniej jedną miejscowość – Rudnik nad Sanem.
24 lipca 1919 r. urodził się Dominik Horodyński ps. „Karol” – żołnierz Kedywu KG AK, Powstaniec Warszawski

24 lipca 1919 r. urodził się Dominik Horodyński ps. „Karol” – żołnierz Kedywu KG AK, Powstaniec Warszawski

Pochodził z ziemiańskiej rodziny Horodyńskich, którą wymordowali Niemcy w czerwcu '44 r. w rodzinnym dworze w Zbydniowie koło Stalowej Woli. W czasie niemieckiej okupacji był żołnierzem ZWZ i później żołnierzem Kedywu Komendy Głównej AK w Warszawie. W 1944 r. walczył w Powstaniu Warszawskim. Podczas Powstania był osobistym adiutantem i łącznikiem dowódcy Zgrupowania AK „Radosław” dowodzonego przez Jana Mazurkiewicza.
19 lipca 1944 r. w Warszawie w akcji „Pawiak” zginęli żołnierze AK, bracia Zbigniew i Andrzej Horodyńscy

19 lipca 1944 r. w Warszawie w akcji „Pawiak” zginęli żołnierze AK, bracia Zbigniew i Andrzej Horodyńscy

19 lipca 1944 r. oddziały Armii Krajowej podjęły w Warszawie nieudaną akcję „Pawiak”, która miała uwolnić więźniów politycznych z aresztu na Pawiaku. W wśród poległych w akcji byli żołnierze AK: Andrzej ps. „Pożoga” i Zbigniew ps. „Fredro” – dwaj bracia z ziemiańskiego rodu Horodyńskich, którzy rok wcześniej przeżyli brutalny mord na ich bliskich w dworze w Zbydniowie koło Stalowej Woli (woj. podkarpackie).
16 lipca 1911 r. urodził się ppor. Stanisław Bełżyński ps. „Kret” – bohaterski dowódca Kedywu AK Obwodu Nisko–Stalowa Wola

16 lipca 1911 r. urodził się ppor. Stanisław Bełżyński ps. „Kret” – bohaterski dowódca Kedywu AK Obwodu Nisko–Stalowa Wola

Był żołnierzem Wojska Polskiego II RP, z którym walczył w obronie Warszawy we wrześniu '39 r. W czasie niemieckiej okupacji był aresztowany i przewieziony pierwszym transportem do KL Auschwitz, z którego udało mu się wydostać. W '43 r. został dowódcą Kedywu Armii Krajowej Obwodu Nisko-Stalowa Wola. Zginął w maju 1944 r. bohaterską śmiercią osłaniając swoich żołnierzy podczas niemieckiej obławy na tajną bazę Kedywu w Rozwadowie.
8 lipca 1944 r. zginął Zygmunt Kajzer ps. „Mały” – dowódca patrolu Kedywu AK Obwodu Nisko-Stalowa Wola

8 lipca 1944 r. zginął Zygmunt Kajzer ps. „Mały” – dowódca patrolu Kedywu AK Obwodu Nisko-Stalowa Wola

Był młodszym bratem znanej przed wojną aktorki filmowej Zofii Kajzer-Kasprzyckiej i szwagrem ministra spraw wojskowych gen. Tadeusza Kasprzyckiego. Przed wojną przybył z rodziną do Stalowej Woli, gdzie w czasie niemieckiej okupacji został żołnierzem ZWZ i później AK. Po powołaniu Kierownictwa Dywersji (Kedyw) AK mianowany został dowódcą patrolu dywersyjnego Kedywu. Zginął w niemieckiej obławie walcząc o wolną Polskę.
16 czerwca 1916 r. urodził się Jan Kajzer ps. „Wieża” – żołnierz ZWZ i AK w Stalowej Woli

16 czerwca 1916 r. urodził się Jan Kajzer ps. „Wieża” – żołnierz ZWZ i AK w Stalowej Woli

Był żołnierzem Wojska Polskiego II RP, walczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Po kapitulacji przybył do Stalowej Woli, gdzie w czasie okupacji wstąpił do ZWZ, a później do AK. Był bratem żołnierza Kedywu Zygmunta ps. „Mały”. W czerwcu 1944 r. walczył na Porytowym Wzgórzu w szeregach oddziału dyspozycyjnego AK „Kmicica”. Po zakończeniu wojny z Niemcami wyjechał do Gdańska, a ostatecznie osiadł w Warszawie, gdzie zmarł w 1995 r.
Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)