18 czerwca 1927 r. urodził się Bogusław Gruszka ps. „Wojnicz” – żołnierz oddziału NOW-AK „Ojca Jana”
pchor. Bogusław Gruszka ps. „Wojnicz”
18 czerwca 1927 – 27 grudnia 1943
Żołnierz oddziału partyzanckiego NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysiężniaka (NOW Okręg „COP”)
Podchorąży Bogusław Gruszka urodził się 18 czerwca 1927 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (woj. świętokrzyskie). Przed wojną przeprowadził się z rodziną do województwa lwowskiego (obecnie woj. podkarpackie). Tam początkowo zamieszkali w Sarzynie koło Leżajska, gdzie jego ojciec otrzymał zatrudnienie. Później w 1941 roku w czasie niemieckiej okupacji przeprowadzili się kolejny raz do odległej o ok. 35 kilometrów Stalowej Woli. Tam 14-letni Bogusław rozpoczął szkolenie w przyzakładowej szkole zawodowej prowadzonej przy Zakładach Południowych (Centralnego Okręgu Przemysłowego) przemianowanych przez Niemców w czasie okupacji na zakłady zbrojeniowe „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola”. Po przeszkoleniu Bogusław wkrótce rozpoczął pracę jako ślusarz w niemieckim Zakładzie.
Konspiracja antyniemiecka
W grudniu 1943 roku zagrożony aresztowaniem przez Niemców zdecydował się opuścić Stalową Wolę i udał się na tzw. Zasanie. Tam dołączył do bazującego w okolicy oddziału partyzanckiego NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysiężniaka, który w tym czasie przyjmował spalonych ze Stalowej Woli. Mimo młodego wieku (16 lat) został przyjęty do oddziału i rozpoczął szkolenie konspiracyjne.
Obława na oddział
Członkostwo w partyzanckim oddziale niestety dla Bogusława Gruszki nie trwała długo. W grudniu 1943 roku oddział „Ojca Jana” przebywał w pobliżu Lasów Janowskich we wsi Graba (woj. podkarpackie), gdzie zakwaterowany został na okres świąt Bożego Narodzenia. Podczas świątecznego pobytu w Grabie miał się też odbyć skromny ślub dowódcy oddziału Franciszka Przysiężniaka z łączniczką oddziału Janiną Oleszkiewicz ps. „Jaga”. Niestety świąteczny postój w Grabie okazał się dla oddziału tragiczny i do ślubu dowódcy nie doszło. 27 grudnia Niemcy zaskoczyli w Grabie świętujących żołnierzy oddziału i rozegrała się krwawa walka, w której zginęło dziewięciu partyzantów. Jedną z ofiar był Bogusław Gruszka, który w tym czasie był najmłodszym partyzantem oddziału Ojca Jana i jego żołnierzem zaledwie tydzień czasu.
Spoczywa w Stalowej Woli
Początkowo ciało Bogusława Gruszki partyzanci pogrzebali wraz z resztą zabitych w zbiorowej mogile w Grabie. Po wojnie z Niemcami, 31 października 1945 roku zwłoki jego zostały ekshumowane i pochowane uroczyście 1 listopada 1945 roku w podziemiach Mauzoleum Żołnierzy Konspiracji na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.
Cześć Jego Pamięci!
MW / MKDAK
Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji). Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, Stanisław Puchalski „Partyzanci Ojca Jana”.
© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!
aktualizacja 18.6.26